Thủ tục đăng ký kết hôn với người nước ngoài

Đây là thủ tục năm 2009 và bài này đã được viết vào năm 2009. Tùy theo quy định của chính phủ nước của người hôn phối mà thủ tục có thể thay đổi, thêm, và chắc chắn là không bớt.

Để làm thủ tục đăng ký kết hôn với người nước ngoài tại Sở Tư Pháp thành phố Hồ Chí Minh, các bạn cần thực hiện các bước như sau:

-        Đến Sở Tư Pháp tại 141-143 Pasteur, Q.3, TP.HCM - ĐT: (08)38290230 – số phụ: 117 (Phòng Hộ tịch) – 114 (Phòng hướng dẫn Hộ tịch) mua một bộ hồ sơ xin đăng ký kết hôn. Theo tôi, bạn nên mua 2 bộ, phòng khi mình viết sai thì có tờ khác thay thế. Khi đến Sở Tư pháp, bạn đi thẳng vào cổng, trước mặt là văn phòng, nơi nhận hồ sơ, bên phải là Phòng Hướng dẫn, nơi hướng dẫn bạn các thủ tục và bán hồ sơ. Bạn sẽ vào đây để mua hồ sơ.

-        Một bộ giá khoảng dưới 20,000 đồng. Bao gồm: 2 tờ đơn xin đăng ký kết hôn, 1 tờ xin xác nhận độc thân, 1 tờ hướng dẫn thủ tục và 2 cái bìa.

-        Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh làm việc khá nghiêm chỉnh về giờ giấc. Từ thứ Hai đến thứ Sáu, buổi sáng: 7:30 – 11:30; buổi chiều: 1:00 – 5:00. Thứ Bảy làm việc từ 7:30 đến 11:30.

CHUẨN BỊ

-        Các loại giấy tờ mà người mang quốc tịch Việt Nam cần chuẩn bị khá đơn giản.

-        Các loại giấy tờ mà người mang quốc tịch nước ngoài cần chuẩn bị đều phải có Hợp pháp hóa lãnh sự tại Sở Ngoại vụ hoặc Lãnh sự quán của họ tại thành phố Hồ Chí Minh và dịch ra tiếng Việt tại các cơ quan có thẩm quyền (tốt nhất là đến Ủy ban nhân dân quận 1, những phòng dịch thuật tư tôi sợ là không được chấp thuận).

1. Đối với người Việt đang sống ở Việt Nam:

1. Ủy ban nhân dân Phường hay Ủy ban khu vực nơi bạn sống và Tru sở Công an thường làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu. Bạn nên đến đây trong khoảng từ 8:30 đến 11:00 (cho buổi sáng) hoặc từ 1:30 đến 4:00 (cho buổi chiều). Thứ Bảy, Ủy ban nhân dân Quận làm việc vào buổi sáng, từ 8:00 đến 11:30.
2. Trong bộ hồ sơ có một tờ đơn xin xác nhận độc thân, bạn điền vào đơn rồi đem lên Trụ sở Công An Phường hay Trụ sở Công An khu vực nơi bạn đang sống để công an xác nhận cho bạn vào tờ đơn này. Khi đến công an, bạn phải đem theo chứng minh nhân dân và hộ khẩu.
3. Sau đó, bạn đem tờ đơn đã được công an xác nhận cùng chứng minh nhân dân và hộ khẩu của bạn đến Văn phòng Ủy ban nhân dân Phường (hay Ủy ban nhân dân nơi bạn đang sống) để người ở đây làm một tờ giấy Giấy xác nhận độc thân. Người ta sẽ hẹn bạn vài ngày (tùy Ủy ban).
4. Sau khi có “Giấy xác nhận độc thân” (hình như chỉ cấp 1 tờ), bạn đem đi photocopy 4 bản. Bạn cũng photocopy chứng minh nhân dân và hộ khẩu của mình, mỗi loại làm 4 bản và làm xác nhận sao y bản chính tại Ủy ban nhân dân Phường (hay Ủy ban nhân dân nơi bạn đang sống). Ủy ban nhân dân sẽ giữ lại 1 bản mỗi loại, bạn giữ 3 bản.
5. Bạn điền vào tờ đơn xin đăng ký kết hôn, ký tên (có chữ ký của cả 2 người muốn kết hôn) và dán ảnh. Sau đó bạn đi photocopy làm 2 bản.
6. Bạn đem các tờ photocopy Chứng minh nhân dân, Giấy xác nhận độc thân và Đơn xin đăng ký kết hôn (mỗi loại 1 bản) cùng 4 tấm hình 3x4 hay 4x6 đến Bệnh viện Nhiệt đới của thành phố Hồ Chí Minh tại 192 Bến Hàm Tử Q.5, điện thoại: 3.9234.675 để khám tâm thần, xác nhận tình trạng thần kinh của bạn hoàn toàn bình thường để kết hôn. Đường trước bệnh viện đang sửa chữa nên bạn sẽ đi vào bệnh viện bằng một cổng nhỏ (khi đến chắc chắn bạn sẽ thấy). Sau khi vào cổng, bạn thấy một cầu thang lớn trước mặt, lên cầu thang đó, rẽ phải rồi rẽ trái. Trước phòng khám này luôn có đông người và có cả người nước ngoài, bạn sẽ thấy. Vào phòng khám nộp cho cô y tá đang ngồi ở đấy những hồ sơ và giấy tờ bạn đã chuẩn bị. Nhớ đem theo bản chính Chứng minh nhân dân. Cô y tá sẽ cho bạn một tờ yêu cầu đóng tiền (viết tay trên một tờ giấy nháp). Bạn đi ra ngoài phòng này sẽ thấy có Phòng thu phí ở bên phải, kế bên. Đóng tiền ở đó (Việt Nam là 60,000đ/1 người), lấy phiếu thu, đem lại phòng lúc nãy chờ đưa cô y tá rồi cô ấy sẽ hướng dẫn bạn khám với bác sĩ nào hoặc ngồi chờ bên trong (nếu quá đông). Bạn sẽ trả thêm 10,000đ cho tiền mặt nạ trước khi đến gặp bác sĩ. (có lẽ phòng bệnh AH1N1). Khám xong, một ngày sau bạn sẽ có kết quả (buổi chiều, sau 15:30). Lấy kết quả tại phòng. Nếu muốn nhanh hơn, lấy kết quả ngay trong buổi chiều, bạn trả 250,000đ/1 người. Bệnh viện làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu. Buổi sáng: 7:30 – 11:30. Buổi chiều: 1:30 – 4:30.
7. Như vậy, giấy tờ cần chuẩn bị cho bạn đã xong. (Bạn là người Việt Nam mang quốc tịch Việt Nam)

2. Đối với người nước ngoài hoặc người Việt mang quốc tịch nước ngoài đang ở Việt Nam:

1. Thông thường, nếu đăng ký kết hôn ở Sở Tư pháp thành phố Hồ Chí Minh thì bạn nên đến Lãnh sự quán của bạn tại thành phố Hồ Chí Minh.
2. Đến Lãnh sự quán, nếu không thì đến Đại sứ quán để hỏi các loại giấy tờ cần có để đăng ký kết hôn với người Việt. Lý do là mỗi nước sẽ có một yêu cầu cụ thể và có thể sẽ thay đổi, thêm – bớt, tùy thời điểm. Nhưng chắc chắn là phải có một tờ xác nhận độc thân theo mẫu chung của họ, nếu nước bạn không có mẫu này thì bạn phải tuyên thệ độc thân (theo sự hướng dẫn của Lãnh sự quán hay Đại sứ quán của bạn).
3. Nếu các loại giấy tờ đó viết bằng tiếng gì khác tiếng Anh, Pháp, Hàn Quốc, Trung Quốc hoặc Nhật thì bạn cho dịch bản đó sang tiếng Anh, đóng dấu xác nhận bản dịch đúng với nguyên bản (mọi loại dấu xác nhận vào giấy tờ của bạn phải do một cơ quan có thẩm quyền đóng, ví dụ như bên mình là Ủy ban nhân dân Quận hoặc Tỉnh. Nếu bạn nhờ một văn phòng Luật sư bên kia xác nhận thì cuối cùng cũng phải có một con dấu của Cơ quan chính phủ của bạn xác nhận lại thôi.) Lý do phải dịch sang tiếng Anh là vì có thể nơi bạn dịch sang tiếng Việt từ bản gốc đó không nhận dịch loại ngoại ngữ mà bạn có.
4. Chuẩn bị xong các giấy tờ đó (theo hướng dẫn cụ thể của Lãnh sự quán hoặc Đại sứ quán của bạn), bạn đem các bản chính đó đến Lãnh sự quán hoặc Đại sứ quán để họ xác nhận lại một lần nữa là mọi con dấu trên giấy tờ của bạn không phải giả. Thường mất khoảng 3 đến 5 ngày.
5. Xong, bạn photocopy mỗi loại 1 bản và photocopy hộ chiếu của bạn (cũng 1 bản) rồi đem đến Sở Ngoại vụ trên đường Alexandre de Rhodes Quận 1 (con đường ngắn ngủn gần Diamond Plaza, bên hông công viên, Sở Ngoại vụ nằm gần đường Phạm Ngọc Thạch). Ngoại trừ giấy tờ viết tiếng Anh và giấy tờ của chính phủ Hàn Quốc, bạn phải nhờ người dịch lại nội dung của loại giấy tờ của bạn sang tiếng Việt để nhân viên ở đây rõ giấy tờ của bạn là loại giấy tờ gì. Tại đây, bạn xin một tờ giấy yêu cầu rồi viết yêu cầu của mình vào giấy. Yêu cầu của bạn là Hợp pháp hóa lãnh sự cho giấy … (bạn liệt kê các loại giấy tờ bằng tiếng nước ngoài mà Lãnh sự quán hoặc Đại sứ quán của bạn đã yêu cầu) để làm thủ tục đăng ký kết hôn tại Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh rồi nộp cho 1 trong 3 quầy phía trong, kèm bản chính và bản photocopy các giấy tờ đó cùng photocopy hộ chiếu của bạn rồi ngồi chờ. Họ sẽ gọi tên bạn. Nếu đông người, có lẽ sẽ hơi lâu. Sở Ngoại vụ cũng làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu (sáng và chiều) và thứ Bảy (buổi sáng, đến 11:00). Họ sẽ cho bạn một cái hẹn lấy giấy tờ. Trước khi về, bạn nhớ ghé quầy thu phí để đóng tiền rồi cầm hóa đơn và giấy hẹn đi về. Đến ngày hẹn, bạn có thể nhờ người khác đến lấy cũng được. (nhớ đem theo giấy hẹn và hóa đơn)
6. Lấy giấy tờ đã được hợp pháp hóa lãnh sự xong, bạn đem đến Ủy ban Nhân dân quận 1 gần đấy (5 phút đi bộ, trên đường Lê Duẩn, đối diện Diamond Plaza, bên hông nhà thờ Đức Bà). Nơi đây có dịch vụ photocopy (dĩ nhiên là hơi mắc). Bạn photocopy mỗi loại giấy tờ làm 5 bản. Bạn đem đến quầy sao y bản chính, để trên khay đó bản chính và 2 bản photo (cho mỗi loại) rồi ngồi chờ, người ta sẽ kêu tên bạn. Người ta sẽ giữ 1 bản photocopy và đưa lại bạn 1 bản. Sau khi sao y bản chính xong, bạn đem đến quầy dịch thuật (sát trong góc, kế tủ sách), lấy 1 tờ Phiếu yêu cầu, điền những yêu cầu của bạn vào đó rồi nộp cho họ: Phiếu yêu cầu, Bản chính hồ sơ và 3 bản photocopy (cho mỗi loại). Họ sẽ giữ lại 1 bản photocopy. Bạn đóng tiền dịch thuật (nên đem theo ít nhất là 1 triệu đồng), lấy phiếu hẹn và hóa đơn rồi về. Khoảng từ 3 đến 5 ngày sau bạn sẽ nhận được kết quả.
7. Bạn cho photocopy Hộ chiếu (3 bản), giấy tạm trú tại Việt Nam (3 bản) và sao y bản chính tại Ủy ban nhân dân phường (Ủy ban nhân dân phường Bến Nghé nằm trên đường Nguyễn Trung Ngạn, quận 1, gần Ủy ban nhân dân Quận 1, mất khoảng 5 phút đi xe máy).
8. Vậy là giấy tờ của bạn đã chuẩn bị xong. (Bạn là người mang quốc tịch nước ngoài và đang sống ở Việt Nam).

3. Đối với người nước ngoài hoặc người Việt mang quốc tịch nước ngoài đang ở nước ngoài:

1. Đến Đại sứ quán Việt Nam tại nước bạn để hỏi những loại giấy tờ bạn cần chuẩn bị.           
2. Chuẩn bị như trên. (2.3)
3. Nếu bạn có thể đem những giấy tờ bạn đã chuẩn bị đến Đại sứ quán Việt Nam tại nước bạn để họ dịch và làm Hợp pháp hóa lãnh sự thì người hôn phối của bạn không cần đem giấy tờ đó đến Sở Ngoại vụ và Ủy ban nhân dân quận 1 dịch nữa. 
4. Bạn cũng làm một giấy Ủy quyền, ghi rõ lý do tại sao bạn không thể đến Việt Nam chuẩn bị giấy tờ và vì vậy bạn muốn ủy quyền cho người hôn phối của mình thay mặt mình làm những thủ tục cần thiết cho việc hoàn tất hồ sơ đăng ký kết hôn. Người hôn phối của bạn cũng phải đem giấy này đi dịch sang tiếng Việt tại Ủy ban nhân dân Quận 1, trước đó cũng phải đến Sở Ngoại vụ làm thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự. Do vậy, nếu có thể, bạn đem đến Đại sứ quán Việt Nam tại nước bạn cho họ dịch sang tiếng Việt và hợp pháp hóa lãnh sự luôn.
5. Nếu bạn không thể đến Việt Nam để nộp giấy đăng ký kết hôn cho Sở Tư pháp cùng với người hôn phối của bạn, hay không thể đến để nhận giấy đăng ký kết hôn thì bạn cũng phải làm giấy Ủy quyền, ủy quyền người hôn phối của bạn thay bạn đi nộp hoặc đi nhận hoặc cả hai.
6. Những phần việc chuẩn bị còn lại, với giấy Ủy quyền của bạn, người hôn phối của bạn có thể thay bạn làm hết. Nghĩa là có thể đến Lãnh sự quán của bạn tại thành phố Hồ Chí Minh để nộp giấy tờ,…

NỘP HỒ SƠ

-        Giấy của người nước ngoài gồm: 1 bản gốc các giấy tờ chuẩn bị theo yêu cầu của Lãnh sự quán họ (đã có dấu Hợp pháp hóa lãnh sự), 1 bản sao y bản chính của bản gốc đó và 2 bản dịch sang tiếng Việt.

-        Các giấy tờ khác, chuẩn bị theo như tờ hướng dẫn của Sở Tư pháp đã kèm trong bộ hồ sơ khi bán.

-        Nếu bạn là người mang quốc tịch nước ngoài, sống ở Việt Nam nhưng không phải ở thành phố Hồ Chí Minh và không thể đến thành phố Hồ Chí Minh để nộp hồ sơ cùng với người hôn phối của bạn thì chỉ có 1 cách là bạn phải chờ đến khi nào bạn có thể đến được. Sở Tư pháp không chấp nhận giấy Ủy quyền của bạn một khi bạn còn ở Việt Nam.

-        Nếu bạn, người mang quốc tịch nước ngoài, đang ở nước ngoài thì làm một giấy Ủy quyền ở nước bạn đang ở, ủy quyền cho người hôn phối của bạn nộp hồ sơ và nhận giấy đăng ký kết hôn giúp bạn.

-        Cho dù bạn ở đâu thì vào ngày phỏng vấn 2 bạn cũng phải đến để phỏng vấn vì người ta không chấp nhận phỏng vấn 1 người.

-        Khi đến phỏng vấn, trừ khi bạn là người Hàn Quốc hay người Trung Quốc hay Việt Kiều nói giỏi tiếng Việt, còn lại, bạn phải cần 1 người phiên dịch (cho dù 2 bạn thông hiểu nhau đến đâu). Người phiên dịch của bạn phải đem theo chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu bản chính và nộp cho Sở Tư pháp một bản photocopy chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu. Người phiên dịch của bạn không được là người thân trong gia đình bạn hoặc người hôn phối của bạn. Có thể thuê 1 người bên ngoài hoặc nhờ một người bạn đến làm phiên dịch.

Đó là những điều cơ bản bạn cần chuẩn bị.

Do có khá nhiều việc xấu đã xảy ra, dẫn đến thành kiến chung của mọi người về việc kết hôn với người nước ngoài, bất kỳ đi đến cơ quan nhà nước nào, bạn cũng cần phải chuẩn bị hồ sơ của mình đầy đủ, thẳng thớm, kẹp lại với nhau bằng một cái kẹp giấy, đựng trong một bìa đựng hồ sơ bằng nhựa trong.

Trang phục của bạn khi đến các cơ quan chính quyền nên là áo sơ mi, quần tây hoặc váy vải hoặc áo đầm vải có tay, giày bít, giày tây hoặc guốc cao gót đi làm.

Nếu các hướng dẫn trên còn làm bạn lúng túng, khi đến cơ quan nào đó, bạn nên tìm đọc kỹ các hướng dẫn của họ có dán ngay trong văn phòng và làm theo. Không nên trao đổi với nhau lớn tiếng hoặc hỏi liên tục nhân viên ở đó những việc mà người ta đã có hướng dẫn cụ thể bằng văn bản rồi.

Nếu vẫn còn có thắc mắc, bạn nên đến thẳng Sở Tư pháp thành phố Hồ Chí Minh, phòng hướng dẫn, để hỏi. Đừng vào thẳng văn phòng nhận hồ sơ vì nơi đó chỉ nhận và không có nhiều thời gian để giải đáp các thắc mắc của bạn.

Bao nhiêu đó nhiêu khê chắc cũng đủ để bạn suy nghĩ lại trước khi đặt bút ly hôn nhé. Vì đã vất vả thế kia để được đến với nhau mà. Cuối cùng là câu nói quen thuộc của mọi người "Good luck!".