Gác đường

'Gác đường' là một hoạt động thường niên của các trường tiểu học và tên thật của nó mỹ miều hơn rất nhiều, đó là: 'Hoạt động Tình nguyện An toàn Giao thông Xanh'.

Từ năm 2017 tới nay, tức là từ ngày nhỏ con gái nhập học lớp Hai, trường tiểu học của nó bắt đầu vận động phong trào này, kêu gọi tất cả các phụ huynh cùng tham gia. Năm trước đó, sau ngày nhập học, mỗi sáng tụi nhỏ tới trường, phụ huynh có lịch trực trong ngày và cảnh sát giao thông đứng dàn hàng ngang, từ đầu các ngã tư kéo dài đến trước trường tiểu học. Từ khi có hoạt động 'An toàn Giao thông Xanh', số người cần có để giữ an toàn cho tụi nhỏ đi học giảm đi nhưng hiệu quả tăng lên hẳn. 

Trường tiểu học có 6 khối lớp, mỗi khối lớp có từ 7 đến 8 lớp, mỗi lớp có trên dưới 30 học sinh. Trường sẽ cho các cô giáo bốc thăm lấy thứ tự xem khối nào trước, khối nào sau. Các khối sẽ tiến hành theo thứ tự lớp và các lớp sẽ tiến hành theo thứ tự học sinh. Ví dụ hôm nay, con gác cho tuần gần cuối của lớp 6-5, nghĩa là các tháng trước đã có 6-1, 6-2, 6-3, 6-4 gác. Năm nay lớp Sáu gác đường trước nhưng năm trước thì lại gác cuối năm học. Có trường hợp phân công đầy đủ hết rồi thì dư ra một lớp hay dư ra vài phụ huynh. Thế là lớp đó hay phụ huynh đó được miễn phục vụ trong năm. Hoàn toàn ngẫu nhiên nên không phụ huynh nào kêu ca tại sao tôi phải gác vào mùa Đông hay mùa Mưa mà người kia không phải đi gác... 

Trường tiểu học nằm ở một góc tam giác so với trường trung học cơ sở và trung học phổ thông. Ba trường này nằm ở ba khu nhà gần nhau nên các ngã tư xung quanh trường tiểu học cũng là các ngã tư mà các anh chị lớp lớn hơn đến lớp. Vì vậy, gác đường cho tiểu học cũng là việc phụ huynh trường tiểu học giúp giữ an toàn cho cả học sinh các lớp lớn hơn đến lớp. 

Mỗi một ngày gác đường, lớp sẽ cử ra 5 phụ huynh đứng theo sơ đồ. Nhiệm vụ cũng đơn giản. Sáng các ngày đi học, từ 8:20 đến 9:00, phụ huynh đi gác đường sẽ mặc áo vest màu xanh sáng chói lói, tay cầm cờ hiệu màu vàng có dòng chữ 'Trẻ em đang sang đường.' bên trên, chữ 'Stop' to và hình vẽ hai em bé tiểu học bên dưới (mấy năm trước là hình nữ cảnh sát và trẻ tiểu học), dưới cùng là dòng chữ 'Hội Liên hiệp Phụ huynh Xanh Nambu Suwon'. Người này sẽ đứng về phía tay trái của lối băng qua đường, hai tay cầm cờ hiệu. Khi đèn sang đường chuyển sang màu xanh, phụ huynh sẽ quan sát dòng xe bên tay trái mình, ra hiệu bằng mắt với người lái xe rồi mới dùng tay trái đưa cờ hiệu ra chặn dòng xe lại. Khi đèn sang đường chuyển sang màu đỏ, phụ huynh sẽ thu cờ hiệu về và chặn ngang lối sang đường để các em bé không chạy vụt qua đường.

Chỉ đơn giản vậy thôi nhưng sau mấy năm đi gác đường, con thu về kha khá chuyện mắc cười. Thí dụ như năm ngoái, "cô bạn đồng gác" vội vàng chặn xe thế nào mà đột ngột đâm cờ ra chiếc xe van nhỏ tính quẹo phải gấp. Cả xe và cô giật nảy người, ý là chỉ có người của cô ấy giật nảy lên trông thấy chứ chiếc van thì chỉ thắng lết bánh thôi. Năm nay, "anh bạn đồng gác" đứng ngay giữa lối qua đường làm mấy đứa nhỏ muốn qua phải tẻ sang hai bên, đi cả ra ngoài đường vạch. Có năm, gần cuối phiên gác, tụi nhỏ học sinh đã vào trường hết, trên đường chỉ còn người lớn. Cô gác đường đối diện buồn chán vừa chặn xe vừa ngó bâng quơ. Đèn đi bộ vừa chuyển màu đỏ thì cô quơ cây cờ ra chặn đường, phang luôn vào một bạn trẻ đang phóng xe đạp vượt đèn. Bạn kia chắc nghiến răng chịu đau vọt cho lẹ trước khi bị xe hơi tông nên không thấy kêu rên gì nhiều, chỉ nghe "Hự!" y như trong phim đánh đấm. Cây cờ hiệu của cô bạn văng rớt xuống đường.

Còn con? Mỗi khi đi gác đường con đều trang điểm, ăn diện thiệt là dễ coi để chào hỏi toàn thể bà con từ trong chung cư con đi ra, đi làm, đi học. "Con chào dì", tụi nhỏ chào con. "Em chào chị", mẹ tụi nó chào. "Ủa, hôm nay tới con đứng gác hả? Nắng quá không? Ráng lên nha con", bà bác hàng xóm (mà con không nhớ nhà nào) chào con. Hay như sáng nay, thằng nhỏ băng qua đường gặp mẹ đứng gác đối diện. Hai mẹ con đang đứng cười cười chọc nhau thì một bà bác đi qua nói: "Hai mẹ con đó hả? Trời ơi, thằng nhỏ sao bự quá chừng vậy con? Con học lớp mấy rồi? Trời ơi, lẹ ghê há, lớp Sáu rồi." Mấy phụ huynh ở khu nhà khác từng thắc mắc với con: "Chị quen hết mọi người ở đây hả?" Con nói: "Quen có mấy người hà, còn thì là họ biết mặt mình nên chào thôi."

Có hoạt động này tụi nhỏ đi học an toàn, phụ huynh hết sức an tâm. Các ba gác đường thì ít khi nói năng gì nhưng các mẹ thì luôn giao lưu với tụi nhỏ. "Chào con, đi học vui vẻ nha." "Cứ từ từ đi thôi con, đừng chạy, còn kịp." Hay khi gần hết đèn mà tụi nhỏ còn rề rà trên đường thì các mẹ sẽ hối "Tụi con nhanh chân lên, chạy đi." Nhưng có mấy đứa lớp Hai chân cẳng ngắn ngủn chạy không kịp thì có mẹ sẽ ăn gian thêm mấy giây của đèn xe chạy, chặn xe, bước ra kéo đứa nhỏ chạy qua đường.

Năm nay là năm cuối cùng con phải gác đường. Tụi nhỏ được thầy cô huấn luyện suốt 6 năm tiểu học để trở thành những người tự lập, tự lo cho bản thân. Từ năm sau, tụi nhỏ sẽ phải tự chú ý bảo vệ an toàn của bản thân mà không có ba mẹ bên cạnh mỗi ngày. 

Nói nghe ghê chứ thiệt ra các trường trung học sẽ có một đội ngũ thầy cô giám thị hùng hậu chặn các ngã vào trường, vừa bảo vệ tụi nhỏ, vừa kiểm tra son phấn đầu tóc quần áo của học sinh. Còn từ đầu năm nay, tất cả các vạch sang đường, cột điện, cột đèn giao thông gần khu vực trường học tụi nhỏ đều bị đổi sang màu vàng để cho lái xe nhận thấy từ xa rồi. Ba mẹ yên tâm gấp bội.